BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA AMAÇLARI ÇERÇEVESİNDE ATIK YÖNETİMİ

Natural protect environment business concept scaled

  1. Giriş
Birleşmiş Milletler tarafından 2015 yılında kabul edilen 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi, 17 Amaç ve 169 alt hedeften oluşmaktadır (1). Atık yönetimi, bu amaçlar içinde doğrudan tek bir başlık altında değil; çevresel sürdürülebilirlik, kentleşme, su yönetimi ve ekosistem koruma başlıkları altında çok boyutlu biçimde ele alınmaktadır.
  1. SKA 12 – Sorumlu Üretim ve Tüketim
United Nations tarafından tanımlanan SKA 12, atık yönetimiyle en doğrudan ilişkili amaçtır (1). İlgili Alt Hedefler: 12.4: Kimyasalların ve tüm atıkların yaşam döngüsü boyunca çevreye duyarlı yönetimi 12.5: Atık oluşumunun önleme, azaltma, geri dönüşüm ve yeniden kullanım yoluyla önemli ölçüde azaltılması 12.3: Kişi başına düşen gıda israfının azaltılması Özellikle 12,5 hedefi döngüsel ekonomi yaklaşımının temelini oluşturmaktadır. Küresel Atık Yönetimi Görünümü Raporu’na göre, belediye katı atık miktarının 2050 yılına kadar %70 artması beklenmektedir (2). Bu durum, SKA 12’nin kritik önemini ortaya koymaktadır.
  1. SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar
SKA 11.6, 2030 yılına kadar şehirlerin kişi başına düşen çevresel etkisini azaltmayı ve özellikle belediye atık yönetimini iyileştirmeyi hedeflemektedir (1). Kentlerde atık üretimi hızla artmakta olup, özellikle gelişmekte olan ülkelerde düzenli depolama ve geri dönüşüm altyapısının yetersizliği önemli bir sorundur (2).
  1. SKA 6 – Temiz Su ve Sanitasyon
Hedef 6.3, su kalitesinin iyileştirilmesini, arıtılmamış atık su oranının azaltılmasını ve geri dönüşüm ile güvenli yeniden kullanımın artırılmasını öngörmektedir (1). Sanayi ve tehlikeli atıkların su kaynaklarına karışması, hem insan sağlığı hem de ekosistemler için ciddi tehdit oluşturmaktadır (3).
  1. SKA 14 – Sudaki Yaşam
Hedef 14.1, özellikle kara kaynaklı faaliyetlerden kaynaklanan deniz kirliliğinin önlenmesini amaçlamaktadır (1). Plastik atıkların okyanuslara ulaşması küresel ölçekte ekolojik kriz yaratmakta olup, her yıl milyonlarca ton plastik denizlere karışmaktadır (3).
  1. SKA 15 – Karasal Yaşam
Atıkların düzensiz depolanması ve tehlikeli atık sızıntıları toprak kalitesini bozmakta ve biyolojik çeşitliliği tehdit etmektedir (1). Bu nedenle SKA 15 dolaylı ancak önemli bir ilişki içindedir. Sonuç Atık yönetimi, SKA 12 kapsamında doğrudan, SKA 6, 11, 14 ve 15 kapsamında ise dolaylı biçimde ele alınmaktadır. Bu durum, atık yönetiminin yalnızca teknik bir belediyecilik hizmeti değil; su, ekosistem, kentleşme ve sürdürülebilir tüketim politikalarıyla bütünleşik bir kalkınma meselesi olduğunu göstermektedir.   Kaynakça (APA 7)
FacebookXLinkedinWhatsappE-posta

Ali Murat DumanYazar gönderileri

Avatar for Ali Murat Duman

UCLG-MEWA Genel Sekreter Yardımcısı

Benzer İçerikler ...

Comments are disabled